By Dr. Ravindra Patil
कोणत्याही आजाराच्या वेळी, योग्य आहार खरोखर आवश्यक आहे. चांगले आरोग्य असतानाही कोणते पदार्थ आणि पेये ‘वाईट’ मानली जातात ती तर नक्कीच टाळली पाहिजेत. ब्रेन ट्यूमर उपचार घेत असलेल्या रुग्णासाठी सर्वोत्तम आहार शोधणे हा या ब्लॉगचा उद्देश आहे.
ब्रेन ट्यूमरच्या रुग्णांसाठी पौष्टिक मार्गदर्शक तत्त्वे आहेत का?
असा प्रश्न पहिले मनात येतो. ब्रेन ट्यूमर एक गंभीर स्थिती आहे आणि त्यात उपचार आवश्यक आहेत. ब्रेन ट्यूमरच्या उपचारादरम्यान विशेष पोषणाची आवश्यकता आहे का?
ब्रेन ट्यूमर असलेल्या सर्व व्यक्तींना सार्वत्रिकपणे लागू होणारा विशिष्ट “ब्रेन ट्यूमर आहार” नाही. पण, एक संतुलित आणि पौष्टिक आहार सामान्यत: संपूर्ण आरोग्य आणि कल्याणास समर्थन देण्यासाठी योग्य असतो. असा आहार ब्रेन ट्यूमरसाठी उपचार घेत असलेल्या व्यक्तींसाठी विशेषतः महत्वाचा व उपयुक्त असू शकते.
तुमच्या आहारात महत्त्वपूर्ण बदल करण्यापूर्वी नेहमी तुमच्या हॉस्पटल टीमशी सल्लामसलत करा, खासकरून जर तुम्ही ब्रेन ट्यूमरवर उपचार घेत असाल. ते तुमच्या वैयक्तिक गरजा आणि वैद्यकीय इतिहासाच्या आधारे तयार केलेला सल्ला देऊ शकतात.
ब्रेन ट्यूमरच्या उपचारादरम्यान आहारासह आरोग्याला आधार देणे ही नवीन गोष्ट नाही. आहार हा आपल्या जगण्याचा एक अविभाज्य घटक असल्यामुळे तो आदर्शच असला पाहिजे. याशिवाय प्रत्येक मोठ्या आजाराचा डाएट प्लॅन असतो. आपल्याकडे ब्रेन ट्यूमर आहार योजना असणे आवश्यक आहे. या ब्लॉगमध्ये ब्रेन ट्यूमरच्या रुग्णांसाठी आहाराचे नियोजन करण्यासाठी सामान्य मार्गदर्शक तत्त्वे दिली आहेत.
हे दुष्परिणाम कोणत्याही शस्त्रक्रियेच्या दुष्परिणामांसारखेच असतील. नैसर्गिक जीवनसत्त्वांनी भरलेला सामान्य उच्च प्रथिने असलेला पौष्टिक आहार मेंदूच्या शस्त्रक्रियेच्या जखमांना मदत करेल (जी शस्त्रक्रिया कदाचित क्रॅनियोटॉमीही असू शकते) आणि जखम लवकर बरी होईल.
ब्रेन ट्यूमर केमोथेरपीचे काही दुष्परिणाम, परंतु सर्वच नाही, योग्य पोषणाने कमी केले जाऊ शकतात.
रेडिएशन थेरपी, केमोथेरपी सारखी, ब्रेन ट्यूमरसाठी एक सामान्य उपचार आहे. हे निरोगी ऊतींचे नुकसान कमी ठेऊन कर्करोगाच्या पेशींना लक्ष्य करून नष्ट करण्यासाठी उच्च-ऊर्जाच्या किरणांचा वापर करते. रेडिएशन थेरपी ब्रेन ट्यूमरवर उपचार करण्यासाठी प्रभावी ठरू शकते, परंतु त्याचे विविध दुष्परिणाम देखील होऊ शकतात. योग्य पोषण दिल्यास रेडिएशन थेरपीच्या लक्षणांपासून काही प्रमाणात मुक्त होण्यास मदत मिळेल.
रेडिएशन थेरपीचे आणखी बरेच दुष्परिणाम आहेत आणि दुर्दैवाने त्या सर्वांचे व्यवस्थापन आहारातील बदलांद्वारे केले जाऊ शकत नाही.
मग ब्रेन ट्यूमरच्या रुग्णाचा आहार कसा असावा? खालील मजकूर काही सामान्य मार्गदर्शक तत्त्वे देतो.
ब्रेन ट्यूमरच्या रूग्णांसाठी आहार तक्ता म्हणजे मेंदूतील ट्यूमर असलेल्या लोकांसाठी सामान्यतः आरोग्यदायी पदार्थांची यादी. रूग्ण प्रक्रिया केलेले किंवा कृत्रिम रंग किंवा चव असलेले पदार्थ खाऊ शकत नाहीत कारण या रसायनांमुळे ट्यूमर वेगाने वाढतो. खालील बाबी फायदेशीर आहेत.
ब्रोकोलीमध्ये कर्करोगविरोधी गुणधर्म असल्याचे आढळून आले आहे आणि ते कर्करोग होण्याचा धोका कमी करण्यास देखील मदत करते. त्यात व्हिटॅमिन सी, व्हिटॅमिन बी6, फोलेट, कॅल्शियम, मॅग्नेशियम, फॉस्फरस आणि पोटॅशियम असते.
लसूण हे सामान्यतः खाल्ले जाणारे अन्न आहे ज्यामध्ये कर्करोगविरोधी गुणधर्म असल्याचे आढळून आले आहे.
हळद हा एक मसाला आहे व जी शतकानुशतके भारतीय पाककृतीमध्ये वापरली जाते. यात औषधी गुणधर्म आहेत.
आले हे एक असे अन्न आहे जे शतकानुशतके मळमळ आणि उलट्या या लक्षणांमध्ये मदत करण्यासाठी वापरात आहे. आता शास्त्रज्ञांना आढळले आहे की आले ब्रेन ट्यूमरमध्ये देखील मदत करू शकते.
ज्यांना उच्च-कॅलरी आहार घेणे आवश्यक आहे त्यांच्यासाठी चिकन मटनाचा रस्सा एक उत्कृष्ट पर्याय आहे. त्यामध्ये भरपूर प्रथिने, पोषक आणि खनिजे असतात जे कर्करोगाशी लढण्यास मदत करतात.
दाणे हे असे अन्न आहे ज्यात अँटिऑक्सिडंट्स आणि ओमेगा-३ फॅट्स भरपूर असतात. ते प्रथिने, फायबर आणि निरोगी चरबीचे देखील चांगले स्त्रोत आहेत.
ब्रेन ट्यूमरच्या रुग्णांच्या आहारात अंडी हे एक उत्तम अन्न आहे. त्यांत अशी पोषक तत्वे आहेत की जी मेंदूच्या आरोग्यास मदत करतात आणि अंड्याचे अनेक भिन्न पदार्थ बनवता येतात.
ब्रेन ट्यूमर उपचारासाठी पोषण समर्थनामध्ये समाविष्ट केले जाणारे इतर चांगले पदार्थ आहेत:
समर्थ न्यूरो आणि सुपरस्पेशालिटी हॉस्पिटलमध्ये 100+ बेड आहेत आणि हे न्यूरोलॉजिकल समस्या / आजारावरील इमर्जन्सी सर्जरीमध्ये आणि निदानामध्ये तज्ञ आहे.