सर्व्हायकल व्हर्टिगोची लक्षणे

Dr. Ravindra Patil on July 20, 2023

Cervical vertigo - Samarth

सर्व्हायकल व्हर्टिगोची लक्षणे

By Dr.Ravindra Patil

सर्व्हायकल व्हर्टिगो नावाची स्थिती आहे हे जाणून लोकांना आश्चर्य वाटते. बहुतेक लोकांच्या मानसिकतेमध्ये, चक्कर येणे किंवा व्हर्टिगो या समस्या कधीच मानेशी जोडलेले नसतात असे वाटते. अशक्तपणामुळे व्हर्टिगो होतो असे बहुतेकांना वाटते. तसे नाहीये. सरव्हायकल व्हर्टिगोची लक्षणे मज्जासंस्थेच्या विकारांच्या लक्षणांसारखीच असू शकतात. काही वेळा ते व्हर्टिगोच्या सामान्य समस्यांसारखे असू शकतात. परंतु सर्व्हायकल व्हर्टिगोची लक्षणे बहुतेक वेळा मान दुखणे आणि चक्कर येणे किंवा चक्कर येणे ही असतात. लवकरात लवकर उपचार सुरू करण्यासाठी तुमचा सर्व्हायकल व्हर्टिगो ओळखणे आणि त्याचे निदान करणे महत्त्वाचे आहे.

सर्व्हायकल व्हर्टिगो असलेल्या लोकांना मानदुखी आणि चक्कर येणे दोन्ही असतात. इतर लक्षणांमध्ये दृष्टी समस्या, मळमळ आणि समन्वयाचा अभाव यांचा समावेश होतो. जळजळ, सांधे समस्या आणि इजा यासारख्या अनेक वेगवेगळ्या गोष्टींमुळे ही स्थिती निर्माण होऊ शकते. सर्व्हायकल चक्कर ही एक उपचार होण्यायोग्य स्थिती आहे जी सहसा शारीरिक उपचार आणि आतील कानाच्या व्यायामाने निघून जाते.

Table of Contents

सर्व्हायकल व्हर्टिगो म्हणजे काय?

सर्व्हायकल – ज्याला सर्व्हिकोजेनिक व्हर्टिगो देखील म्हणतात – ही अशी स्थिती आहे ज्यामुळे मान दुखणे आणि चक्कर येणे दोन्ही होतात. हे मानेच्या विशिष्ट परिस्थितीशी संबंधित आहे. मानेच्या मणक्याला झालेल्या दुखापतीनंतर सर्व्हायकल चक्कर देखील येऊ शकतो. जरी, बहुतेक प्रकरणांमध्ये, प्रारंभिक आघातानंतर काही महिने किंवा वर्षांपर्यंत लक्षणे दिसून येत नाहीत.

तुमची मानेच्या मणक्याची – किंवा तुमची मान – संतुलन आणि समन्वयात महत्त्वाची भूमिका बजावते. म्हणून, जेव्हा तुमच्या मणक्याच्या या भागात सूज येते, संधिवात किंवा दुखापत होते तेव्हा तुम्हाला चक्कर येणे, डोके हलके आणि अस्थिर वाटू शकते.

व्हर्टिगो आणि सर्व्हायकल व्हर्टिगोमध्ये काय फरक आहे?

व्हर्टिगो म्हणजे कताईच्या संवेदना, तुम्ही हलत नसतानाही जग फिरतय असे वाटणे. सर्व्हायकल व्हर्टिगो ही एक विशिष्ट प्रकारची चक्कर आहे ज्यामध्ये चक्कर येण्याच्या संवेदना फक्त मानेच्या दुखापती किंवा जळजळीशी संबंधित असतात.

कोणत्या लोकांना सर्व्हायकल व्हर्टिगोचा त्रास होतो?

कोणालाही सर्व्हायकल व्हर्टिगोचा त्रास होऊ शकतो. परंतु अशा लोकांमध्ये ही स्थिती अधिक सामान्य आहे:

  • डोक्याला गंभीर आघात.
  • मानेचा संधिवात (सर्विकल स्पॉन्डिलोसिस).
  • हर्निएटेड डिस्क.
  • व्हिप्लॅश इजा.

ग्रीवाच्या व्हर्टिगोची लक्षणे काय आहेत?

ग्रीवाच्या व्हर्टिगोची लक्षणे व्यक्तीपरत्वे बदलतात. ती खालील प्रमाणे असू शकतात:

  • चक्कर येणे.
  • तरंगण्याची संवेदना.
  • डोके हलके होणे.
  • समन्वयाचा अभाव, अस्थिरता.
  • समन्व (बॅलन्स) ठेवण्यात समस्या.
  • मुद्रेत बदल.
  • व्हिज्युअल लक्षणे, जसे की डोळ्यांची जलद हालचाल आणि व्हिज्युअल थकवा.
  • मळमळ आणि उलटी.
  • मान दुखणे किंवा मानेत घट्टपणा.
  • डोकेदुखी.

इतर प्रकारच्या व्हर्टिगोच्या प्रमाणे मानेच्या व्हर्टिगोमुळे तुम्हाला क्वचितच असे वाटते की तुम्ही फिरत आहात. त्याऐवजी, बहुतेक लोक हलके किंवा “फ्लोटिंग” संवेदना झाल्याचे वर्णन करतात.

या शिवाय, सर्व्हायकल व्हर्टिगोची लक्षणे इतर वेस्टिब्युलर (आतील कानाच्या) विकारांच्या लक्षणांसारखीच असतात. त्या शिवाय:

  • वेस्टिब्युलर न्यूरायटिस.
  • लॅबिरिंथायटीस.
  • सौम्य पॅरोक्सिस्मल पोझिशनल व्हर्टिगो (BPPV).
  • ध्वनिक न्यूरोमा.

या कारणास्तव, तुमच्या आरोग्य सेवा प्रदात्याला निदान करण्यापूर्वी इतर परिस्थिती नाकारण्याची आवश्यकता असते.

सर्व्हायकल व्हर्टिगो कशामुळे होतो?

कधीही तुमच्या मानेच्या मणक्याला समस्या निर्माण होते किंवा दुखापत होते, चक्कर येणे आणि इतर लक्षणे उद्भवू शकतात. तज्ञ अजूनही सर्व्हायकल व्हर्टिगोवर संशोधन करत आहेत, परंतु संभाव्य कारणांमध्ये ही कारणे समाविष्ट आहेत:

  • मानेला आघात.
  • संधिवात (सर्विकल स्पॉन्डिलोसिस).
  • तुमच्या मानेत एथेरोस्क्लेरोसिस.
  • ग्रीवाचे डीजनरेटिव्ह डिस्क रोग.
  • जळजळ.
  • खराब मुद्रा.
  • जखमी डिस्क.
  • संयुक्त समस्या.
  • स्नायूवर ताण.

मानेच्या व्हर्टिगोचे कारण काहीही असले तरीही, तणाव आणि चिंता ही तुमची लक्षणे ट्रिगर करू शकतात.

सर्व्हायकल व्हर्टिगोचे निदान कसे केले जाते?

कारण सर्व्हायकल चक्कर इतर परिस्थितींच्या लक्षणांची नक्कल करू शकते – जसे की BPPV, मध्यवर्ती चक्कर आणि वेस्टिब्युलर न्यूरिटिस – म्हणून तुमच्या डॉक्टरला इतर समस्या नाहीत हे पाहणे आवश्यक असते. हे करण्यासाठी, त्यांना अनेक निदान चाचण्या कराव्या लागतील, ज्यामध्ये खालील समाविष्ट असू शकतात:

  • मॅग्नेटीक रेझोनन्स इमेजिंग.
  • मॅग्नेटीक रेझोनन्स अँजिओग्राफी (MRA).
  • मणक्याचे एक्स-रे.
  • वर्टीब्रल डॉपलर अल्ट्रासाऊंड.
  • वर्टीब्रल अँजिओग्राफी.
  • संभाव्य चाचण्या, ज्या तुमच्या मज्जासंस्थेतील मार्ग मोजतात.
  • आतील कानाची (वेस्टिब्युलर) स्थिती नाकारण्यासाठी अनेक वेस्टिब्युलर चाचण्या.

सर्व्हायकल व्हर्टिगोचा उपचार कसा केला जातो?

सर्व्हायकल व्हर्टिगोच्या उपचारामध्ये अंतर्निहित स्थितीकडे लक्ष देणे समाविष्ट असते. आपल्या डॉक्टरांच्या विशिष्ट मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करण्याचे सुनिश्चित करा. याव्यतिरिक्त डॉक्टर शारीरिक उपचार, वेस्टिब्युलर पुनर्वसन, औषधोपचार किंवा उपचारांच्या संयोजनाची सल्ला देऊ शकतात.

शारिरीक उपचार

शारीरिक थेरपीचे व्यायाम तुमचे संतुलन आणि समन्वय सुधारण्यास तसेच तुमच्या मानेचा लवचीकपणा व फिरण्याचा व्यास मदत करू शकतात. एक फिजिकल थेरपिस्ट तुम्हाला योग्य आसनात प्रशिक्षण देऊ शकतो आणि तुमची लक्षणे कमी करण्यासाठी स्ट्रेचिंग व्यायाम शिकवू शकतो. काही प्रकरणांमध्ये, तुमची मान आणि मणक्याचे कायरोप्रॅक्टिक समायोजन करण्यासाठी तुमचा आरोग्य सेवा प्रदाता तुम्हाला एखाद्या विशेषज्ञ कायरोप्रॅक्टरकडे पाठवू शकतो.

हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की शारीरिक उपचाराने ग्रीवाच्या व्हर्टिगोची अनेक लक्षणे सुधारू शकतात, परंतु चक्कर येणे दूर करू शकत नाही. या कारणास्तव, तुमचे आरोग्य सेवा प्रदाता वेस्टिब्युलर पुनर्वसनाची देखील शिफारस करू शकतात.

वेस्टिब्युलर पुनर्वसन

वेस्टिब्युलर रिहॅबिलिटेशनमध्ये तुमचे संतुलन सुधारण्यासाठी आणि चक्कर येणे कमी करण्यासाठी डिझाइन केलेल्या अनेक व्यायामांचा समावेश आहे. हे सर्व्हायकल व्हर्टिगोचे व्यायाम तुमच्या गरजेनुसार तयार केले जातात आणि त्यात प्रशिक्षण समाविष्ट असू शकते:

  • डोळ्यांच्या हालचाली.
  • मानेची हालचाल.
  • बॅलन्स, समतोलपणा.
  • चालणे.

सर्व्हायकल व्हर्टिगोचे हे उपचार घरी कसे करायचे हे तज्ञ तुम्हाला शिकवू शकतात.

औषधे

औषधे देखील तुमच्या सर्व्हायकल व्हर्टिगो उपचार योजनेचा एक भाग असू शकतात. या औषधांमध्ये हे समाविष्ट असू शकते:

  • मान घट्टपणा कमी करण्यासाठी स्नायू शिथिल करणारी औषधे.
  • अस्वस्थता कमी करण्यासाठी व वेदना कमी करणारी औषधे.
  • चक्कर कमी करण्यासाठी औषधे.

कोणते डॉक्टर सर्व्हायकल व्हर्टिगोवर उपचार करतात?

ग्रीवाच्या व्हर्टिगोचा उपचार सामान्यत: न्यूरोलॉजिस्टद्वारे केला जातो – एक डॉक्टर जो मेंदू, पाठीचा कणा आणि मज्जातंतूंच्या आजारांमध्ये तज्ञ असतो. तो न्यूरो-फिजिशियन किंवा न्यूरोसर्जन असू शकतो.

मिरजेचे न्युरो सर्जन डॉ रवींद्र पाटील यांनी असल्या अनेक सर्व्हायकल व्हर्टिगोच्या केसेसचा यशस्वी उपचार केला आहे. ते मिरजेच्या समर्थ न्युरो एन्ड सूपर स्पेशालिटी हॉस्पिटलमध्ये काम करतात.

सर्व्हायकल चक्कर टाळता येईल का?

आपण नेहमी सर्व्हायकल चक्कर रोखू शकत नाही, विशेषतः जर सर्व्हायकल व्हर्टिगो कार अपघात, क्रीडा इजा किंवा इतर क्लेशकारक घटनांचा परिणाम असेल तर. तथापि, शारीरिक उपचार व्यायाम आपल्या मानेचे स्नायू मजबूत ठेवण्यास मदत करू शकतात. शिवाय, हे तुमच्या सर्व्हायकल डिस्कवरील दाब कमी करू शकते आणि नंतर सर्व्हायकल व्हर्टिगोचा धोका कमी करू शकतात.

मला ग्रीवाचा व्हर्टिगो असल्यास मी काय अपेक्षा करू शकतो?

बर्‍याच वेळा, ग्रीवाचा चक्कर आटोक्यात येतो. परंतु योग्य निदान आणि उपचार आवश्यक आहेत. इतर, अधिक गंभीर परिस्थिती नाकारण्यासाठी तुम्हाला कदाचित तपासणीची आवश्यकता असेल.

एकदा निदान स्थापित झाल्यानंतर, तुमचे डॉक्टर तुमची लक्षणे कमी करण्यासाठी वैयक्तिक उपचार सुचवतील. तुमच्या स्थितीचे कारण आणि व्याप्ती यावर अवलंबून, तुम्हाला शारीरिक उपचार, वेस्टिब्युलर (आतील कान) थेरपी किंवा औषधोपचाराची आवश्यकता असू शकते.

सर्व्हायकल व्हर्टिगो किती काळ टिकतो?

जर तुम्हाला मानदुखी, चक्कर येणे किंवा इतर सर्व्हायकल व्हर्टिगोची लक्षणे असतील तर शक्य तितक्या लवकर तुमच्या डॉक्टरांना भेटा. कारण इतर रोग सर्व्हायकल व्हर्टिगोची नक्कल करू शकतात. सर्व्हायकल व्हर्टिगो मध्ये अधिक गंभीर आरोग्य स्थिती होऊ नये म्हणून, त्वरित निदान आणि उपचार महत्त्वाचे आहेत.

मी माझ्या डॉक्टरांना कोणते प्रश्न विचारावे?

तुम्हाला सर्व्हायकल चक्कर किंवा संबंधित आरोग्य समस्या असल्याची तुम्हाला शंका असल्यास, तुमच्या आरोग्य सेवा प्रदात्याला विचारण्यासाठी येथे काही प्रश्न आहेत:

  • माझ्या लक्षणांचे मुख्य कारण काय आहे?
  • इतर कोणतेही घटक माझ्या लक्षणांना कारणीभूत ठरू शकतात का?
  • ही समस्या अल्पकालीन आहे की दीर्घकालीन?
  • मला तपासणीची गरज आहे का?
  • मला कोणत्या चाचण्या लागतील?
  • योग्य निदानासाठी किती वेळ लागेल?
  • माझे उपचार पर्याय कोणते आहेत?
  • घरी माझी लक्षणे व्यवस्थापित करण्याचे काही मार्ग आहेत का?
  • माझी लक्षणे उपचाराशिवाय निघून जाऊ शकतात का?

चक्कर येणे आणि मानदुखी ही दोन्ही रोगाची लक्षणे आहेत जी दैनंदिन जीवनात व्यत्यय आणू शकतात. परंतु जेव्हा ते एकत्र येतात तेव्हा अगदी साधी कार्ये देखील अशक्य वाटू शकतात. तुमचा डॉक्टर सर्व्हायकल चक्कर कशामुळे येते हे ठरवू शकतात आणि तुमची लक्षणे कमी करण्यासाठी उपचार योजना तयार करू शकतात. काळजी आणि परिश्रम घेऊन, तुम्ही तुमची लक्षणे कमी करू शकता आणि तुमच्या जीवनाची गुणवत्ता मोठ्या प्रमाणात सुधारू शकता.

Symptoms of Cervical Vertigo

Dr. Ravindra Patil on July 20, 2023

Symptoms of Cervical Vertigo

Symptoms of Cervical vertigo - Samarth

By Dr.Ravindra Patil

People are surprised to know that there is a condition called cervical vertigo. In most peoples’ mindsets, vertigo or vertigo problems never seem to be connected with the neck. Most people think vertigo is because of weakness. It is not so. It may be similar to the symptoms of nervous system disorders. Some times they may be similar to common vertigo problems. But mostly pain in the neck and vertigo or dizziness.  It is important to identify and get your cervical vertigo diagnosed as early as possible so as to start treatment early.

People with cervical vertigo have both neck pain and dizziness. Other symptoms include vision issues, nausea and lack of coordination. Several different things can cause the condition, such as inflammation, joint issues and trauma. Cervical vertigo is a treatable condition that usually goes away with physical therapy and inner ear exercises.

Table of Contents

What is cervical vertigo?

Cervical vertigo – also called cervicogenic dizziness – is a condition that causes both neck pain and dizziness. It’s related to certain neck conditions. Cervical vertigo can also occur following a cervical spine injury. Though, in most cases, symptoms don’t appear until months or years after the initial trauma.

Your cervical spine – or, your neck – plays a key role in balance and coordination. So, when this area of your spine is inflamed, arthritic or injured, it can make you feel dizzy, lightheaded and unsteady.

What is the difference between vertigo and cervical vertigo?

Vertigo refers to the sensation of spinning, even when you’re not moving. Cervical vertigo is a specific type of vertigo in which dizzy sensations are related only to neck injury or inflammation.

Which people suffer from cervical vertigo?

Anyone can develop cervical vertigo. But the condition is much more common in people with:

  • Severe head trauma.
  • Arthritis of the neck (cervical spondylosis).
  • Herniated disks.
  • Whiplash injuries.

What are the symptoms of cervical vertigo?

Cervical vertigo symptoms vary from person to person. They may include:

  • A sensation of floating.
  • Light-headedness.
  • Lack of coordination or unsteadiness.
  • Balance problems.
  • Posture changes.
  • Visual symptoms, such as rapid eye movement and visual fatigue.
  • Nausea and vomiting.
  • Neck pain or tightness.

Unlike other types of vertigo, cervical vertigo rarely makes you feel like you’re spinning. Instead, most people describe a lightheaded or “floating” sensation.
Furthermore, cervical vertigo symptoms overlap with symptoms of many vestibular (inner ear) disorders, including:

For this reason, your healthcare provider will need to rule out other conditions before making a diagnosis.

What causes cervical vertigo?

Anytime your cervical spine develops an issue or sustains an injury, dizziness and other symptoms can occur. Experts are still researching cervical vertigo, but possible causes include:

  • Neck trauma.
  • Arthritis (cervical spondylosis).
  • Atherosclerosis in your neck.
  • Cervical degenerative disk disease.
  • Poor posture.
  • Injured disks.
  • Joint issues.
  • Muscle strain.

Regardless of what causes cervical vertigo, stress and anxiety can trigger your symptoms.

How is cervical vertigo diagnosed?

Because cervical vertigo can mimic symptoms of other conditions – such as BPPV, central vertigo and vestibular neuritis – your healthcare provider will need to rule out other issues. To do this, they’ll need to conduct many diagnostic tests, which may include:

  • Magnetic resonance imaging (MRI).
  • Magnetic resonance angiography (MRA).
  • Spine X-rays.
  • Vertebral Doppler ultrasound.
  • Vertebral angiography.
  • Evoked potential tests, which measure pathways in your nervous system.
  • Many Vestibular tests to rule out inner ear (vestibular) conditions.

How is cervical vertigo treated?

Cervical vertigo treatment involves addressing the underlying condition. Be sure to follow your doctor’s specific guidelines. In addition, he or she may recommend physical therapy, vestibular rehabilitation, medication or a combination of treatments.

Physical therapy

Physical therapy exercises can help improve your balance and coordination, as well as your neck’s range of motion. A physical therapist can train you in proper posture and teach you stretching exercises to reduce your symptoms. In some cases, your healthcare provider might refer you to a specialist chiropractor for a chiropractic adjustment of your neck and spine.

It’s important to note that physical therapy can improve many cervical vertigo symptoms, but it can’t eliminate dizziness. For this reason, your healthcare provider may recommend vestibular rehabilitation as well.

Vestibular rehabilitation

Vestibular rehabilitation encompasses a number of exercises designed to improve your balance and reduce dizziness. These cervical vertigo exercises are tailored to your needs and may include training in:

  • Eye movements.
  • Neck movements.
  • Balance
  • Walking

The specialist can teach you how to do these cervical vertigo treatments at home.

Medications

Medications may also be a part of your cervical vertigo treatment plan. These medications may include:

  • Muscle relaxants to reduce neck tightness.
  • Pain relievers to ease discomfort.
  • Drugs to reduce dizziness.

Which doctors treat cervical vertigo?

Cervical vertigo is usually treated by a neurologist – a doctor who specializes in diseases of the brain, spinal cord and nerves. He can be a neuro-physician or a neurosurgeon.

Can cervical vertigo be prevented?

You can’t always prevent cervical vertigo, especially if it’s the result of a car accident, sports injury or other traumatic events. However, physical therapy exercises can help keep your neck muscles strong. In turn, this can decrease pressure on your cervical disks and reduce your risk of developing cervical vertigo later on.

What can I expect if I have cervical vertigo?

Most of the time, cervical vertigo is quite manageable. But proper diagnosis and treatment are essential. You’ll probably need testing to rule out other, more serious conditions.

Once a diagnosis is established, your doctor will recommend personalized treatment to ease your symptoms. Depending on the cause and extent of your condition, you may need physical therapy, vestibular (inner ear) therapy or medication.

How long does cervical vertigo last?

Episodes of cervicogenic dizziness can last between several minutes to several hours. The condition itself can last several years, and people may experience periodic flare-ups.

Keep in mind, cervical vertigo symptoms can appear months – or even years – after a traumatic incident.

When should I see my doctor for cervical vertigo?

If you have neck pain, dizziness or other cervical vertigo symptoms, plana visit with your doctor as soon as possible. Because cervicogenic dizziness can mimic other, more serious health conditions, prompt diagnosis and treatment are key.

What questions should I ask my doctor?

If you suspect you might have cervical vertigo or a related health issue, here are some questions to ask your healthcare provider:

  • What’s the main cause of my symptoms?
  • Could any other factors cause my symptoms?
  • Is this issue short-term or long-term?
  • Will I need testing?
  • Which tests will I need?
  • How long will it take for a proper diagnosis?
  • What are my treatment options?
  • Are there ways to manage my symptoms at home?
  • Could my symptoms go away without treatment?

Dizziness and neck pain are both uncomfortable symptoms that can interfere with day-to-day living. But when they occur together, they can make even the simplest tasks seem impossible. Your doctor can determine what caused cervical vertigo and tailor a treatment plan to manage your symptoms. With care and diligence, you can minimize your symptoms and vastly improve the quality of you

लंबर स्पॉन्डिलायसिस

Dr. Ravindra Patil on July 3, 2023

Lumbar Spondylosis -Samarth

लंबर स्पॉन्डिलायसिस

By Dr.Ravindra Patil

नितंबांच्या वरच्या व पाठीच्या खालच्या भागाची ही वेदनादायक स्थिती आहे. परंतु प्रथम आपण प्रत्येक संज्ञा स्पष्टपणे समजून घेऊ या. ‘लंबर’ म्हणजे काय आणि ‘स्पॉन्डिलायसिस’ म्हणजे काय ते पाहू.

Table of Contents

‘लंबर’ स्पाइन म्हणजे काय?

हे स्पाइनल कॉलमच्या (पाठाच्या कण्याच्या) त्या भागाचे वर्णन करते ज्यामध्ये पाच कशेरुक किंवा मणके असतात आणि पाठीच्या खालच्या बाजूला परंतु नितंबांच्या वर स्थित असतात. या मणक्यामध्ये वेदनादायक परिस्थिती उद्भवते कारण हे मणके ते वरच्या भागाचे भार वाहतात आणि नियमित काम आणि कठोर परिश्रम करताना त्यांच्या वर ताण आणि इजा होतात व म्हणून ते अनेकवेळा दुखण्याला बळी पडतात.

स्पॉन्डिलोसिस समजून घेणे

स्पॉन्डिलायसिस म्हणजे वय-संबंधित मणक्यांवर संधिवात विकसित होणे. अधिक विशिष्टपणे, यात मणक्याच्या डिस्क्स (दोन मणक्यांमधील गाद्या) आणि सांध्यांवर परिणाम करणाऱ्या विविध डिजनरेटिव्ह समस्यांचा समावेश होतो. हे मणक्याच्या कोणत्याही भागात होऊ शकते, मानेपासून पाठीच्या खालच्या भागापर्यंत. या लेखात आम्ही फक्त पाठीच्या खालच्या भागावर किंवा ‘लंबर’ क्षेत्रावर लक्ष केंद्रित करतो. म्हणून आपण त्याला लंबर स्पॉन्डिलायसिस म्हणतो.

स्पॉन्डिलोसिस का होतो? कालांतराने, दोन मणक्यांमधील डिस्क्स [ज्याला इंटरव्हर्टेब्रल डिस्क किंवा गादी म्हणतात व या डिस्क दोन मणक्यांच्या मध्ये धक्के कमी करून गादी किंवा उशी सारखे काम करतात] निर्जलीकरण होऊ शकते आणि डिस्क संकुचित होऊ शकतात, म्हणजे निर्जलीकरणामुळे त्यांची उंची कमी होते. अशा प्रकारे, डिस्क गादी सारखे काम कमी प्रमाणात प्रदान करतात आणि प्रत्यक्षात “क्रॅक” होऊ शकतात म्हणजे मोडू शकतात, व त्यामुळे हर्नियेशन होऊ शकते. हर्नियेशन म्हणजे आपल्या शरीराचा एक भाग सामान्य किंवा असामान्य भोकातून बाहेर पडतो व दुसर्या भागत जातो.

त्याचप्रमाणे, मणक्याच्या सांध्यातील उपास्थि क्षीण होऊ शकते, परिणामी हाडांच्या स्पर्सची निर्मिती होते.

या संधिवात बदलांमुळे केवळ पाठदुखी होऊ शकत नाही तर पाठीचा कालवा अरुंद होऊ शकतो (ज्याला स्पायनल स्टेनोसिस म्हणतात), ज्यामुळे नसा दाबल्या जाऊ शकतात. मज्जातंतूंच्या दाबल्या जाण्यामुळे वेदना आणि सुन्नता यासारखी लक्षणे दिसतात, जी कालांतराने हळूहळू वाढतात. नंतर मूत्राशय आणि आतड्यांवरील नियंत्रण यासारख्या महत्त्वाच्या कार्यांचे नुकसान होऊ शकते. स्पाइनल स्टेनोसिस असलेल्या व्यक्तींना त्यांच्या हातपायांमध्ये न्यूरोलॉजिकल लक्षणे असू शकतात, जसे की बधीरपणा, मुंग्या येणे किंवा अशक्तपणा त्यांच्या हात किंवा पायांमध्ये पसरणे. मूत्राशय किंवा आतड्यांवरील नियंत्रण कमी झाल्याने पुढील गुंतागुंत होऊ शकते.

स्पॉन्डिलोसिस कशामुळे होतो?

स्पॉन्डिलोसिसचे सर्वात सामान्य कारण म्हणजे वाढत्या वयानुसार होणारा एकत्रित संयुक्त ताण. हे त्यांना ऑस्टियोआर्थरायटिस होण्यास प्रवृत्त करते, संधिवात हा एक सामान्य सांध्याचा रोग आहे जो सामान्यत: “सतत वाढत जाणार्या झीजेशी” संबंधित आहे.

स्पॉन्डिलायसिस मणक्याला आधीच्या आघातामुळे देखील उद्भवू शकतो. उदाहरणार्थ, असे रुग्ण ज्यांना:

  • कार अपघात, पडणे किंवा इतर पाठीच्या कण्याला दुखापत झाली आहे
  • स्पर्धात्मक खेळ खळतात
  • कामावर कठोर शारीरिक क्रियाकलाप करतात
  • ज्यांच्या मानेची किंवा पाठीची शस्त्रक्रिया झाली आहे

स्पॉन्डिलोसिसमुळे कमरे भोवतालचा भाग सर्वात जास्त प्रभावित होतो कारण त्याच्यावर सर्वाधीक यांत्रिक ताण येतो.

स्पॉन्डिलोसिससाठी जोखीम घटक कोणते आहेत?

स्पॉन्डिलोसिसच्या जोखीम घटकांमध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश होतो:

  • वय ६० किंवा त्याहून अधिक
  • इतर सांध्यांना ऑस्टियोआर्थरायटिस असणे
  • शारीरिकदृष्ट्या खूप शक्ती लागते व खूप थकायला होते असल्या नोकऱ्या असलेले लोक, की ज्यांना जास्त वजन उचलणे किंवा वाकणे आवश्यक असू शकते
  • उच्च-स्तरीय ऍथलेटिक्स
  • मान किंवा पाठीला दुखापत
  • मागील मणक्याची शस्त्रक्रिया
  • लठ्ठपणा
  • धूम्रपान
  • शारीरिक निष्क्रियता

लंबर स्पॉन्डिलोसिसची लक्षणे काय आहेत?

स्पॉन्डिलोसिस असलेल्या अनेकांना वेदना किंवा न्यूरोलॉजिकल लक्षणे नसतात. काही लोकांना लक्षणे जाणवू शकतात. ती आहेत:

  • मान किंवा पाठदुखी जी खोकताना किंवा शिंकताना वाढते
  • मानेच्या किंवा पाठीच्या हालचालींची आणि श्रेणीतील लवचिकता कमी
  • मणक्याचे “क्लिक” आवाज
  • पाठीच्या खालच्या भागातून पायांमध्ये वेदना पसरणे
  • हात किंवा पायांमध्ये सुन्नपणा, मुंग्या येणे किंवा अशक्तपणा
  • अस्थिर चालणे
  • स्नायूंचे दुखणारे अकुंचन
  • डोकेदुखी
  • गंभीर प्रकरणांमध्ये मूत्राशय किंवा आतड्यांचे कार्य बिघडते

स्पॉन्डिलोसिसचे निदान कसे केले जाते?

रोग्याचा वैद्यकीय इतिहास, शारीरिक तपासणी आणि निदान चाचण्यांच्या पुनरावलोकनांद्वारे पाठ दुखणार्या रोग्याचे लंबर स्पॉन्डिलोसिसचे निदान केले जाऊ शकते. तुमचा वैद्यकीय इतिहास प्रदान करताना, पाठीच्या दुखापतींचा किंवा मागील शस्त्रक्रियांची सगळी माहिती सांगणे महत्त्वाचे आहे. शारीरिक क्रियाकलापांची माहिती देखील देणे आवश्यक आहे.

तुमचे डॉक्टर तुमच्या चालण्याच्या क्षमतेचे निरीक्षण करतील आणि तुम्हाला वेदना किती आहेत व किंवा स्नायुंमध्ये कडकपणा किती आहे हे निर्धारित करण्यासाठी तुमच्या मणक्याच्या गतीचे मूल्यांकन करतील. मान आणि पाठीचे हाताने दाबून तपासणे स्पॉन्डिलोसिसशी संबंधित कोणत्याही दुखण्याचे व कोमलतेचे स्थान ओळखण्यात मदत करू शकते. तुमची संवेदना, शक्ती आणि प्रतिक्षिप्त क्रियांसह तुमच्या न्यूरोलॉजिक कार्यांचे देखील मूल्यांकन केले जाईल. मज्जातंतूंच्या आघाताची कोणतीही चिन्हे तपासण्यासाठी विशेष चाचण्या देखील केल्या जाऊ शकतात (उदाहरणार्थ, डिस्क हर्नियेशन असल्यास).

शेवटी, क्ष-किरण, संगणित टोमोग्राफी (CT स्कॅन), आणि मॅग्नेटीक रेडोनन्स इमेजिंग (MRI) सारखे इमेजिंग अभ्यास देखील मणक्यातील संधिवाताचे निदान करण्यास वापरले जातात. लॅब चाचण्या संक्रमण किंवा कर्करोग यांसारख्या आजार नाहीत ना हे बघायला करतात.

निदानाची खात्री

जेव्हा एखाद्या रुग्णाला पाठदुखीचा त्रास होत असतो, तेव्हा इतर अनेक संभाव्य रोग आहेत ज्यांचा विचार केला पाहिजेत आणि ते रोग तर नाहीत याची खात्री केली पाहिजे. ते रोग आहेत:

  • संधिवात
  • अतिव्यायामाने होणार्या वेदना
  • अँकिलोझिंग स्पॉन्डिलायटिस
  • कोक्सीक्स (शेपटीच्या हाडाची) वेदना
  • पाठीचा कण्यात गाठी
  • संसर्ग
  • डिस्कायटिस
  • लंबर कम्प्रेशन फ्रॅक्चर
  • खालची पाठदुखी
  • अतिवापर केल्यामुळे इजा

स्पॉन्डिलोसिसचा उपचार कसा केला जातो?

लक्षणांच्या प्रकारावर आणि तीव्रतेवर अवलंबून स्पॉन्डिलोसिसवर उपचार करण्यासाठी वेगवेगळे उपचार उपाय उपलब्ध आहेत.

सौम्य स्पॉन्डिलोसिसच्या उपचारांमध्ये हे करतात:

  • क्रियाकलाप बदल, जसे की वेदना होऊ देणारे क्रियाकलाप टाळणे
  • औषधे, जसे की नॉन-स्टेरॉइडल अँटी-इंफ्लेमेटरी ड्रग्स (NSAIDs) जसे की इबुप्रोफेन आणि डायक्लोफेनाक किंवा पॅरासिटामॉल
  • गरम/कोल्ड शेक घेणे, मसाज आणि मालीश घेणे
  • शारीरिक उपचार, जसे की मजबुतीकरण आणि लवचिकता व्यायाम आणि अर्गोनॉमिक शिक्षण (म्हणजे शरीराला नुकसान न पोहोचवता काम करणे)
  • स्पाइनल इंजेक्शन्स, जसे की नसा आणि बाजूच्या सांध्याभोवती एपिड्यूरल

अधिक गंभीर प्रकरणांमध्ये, शस्त्रक्रिया हा सर्वोत्तम मार्ग असू शकतो. यात खालील प्रक्रियांचा समावेश असू शकतो:

  • डीकंप्रेशन (लॅमिनेक्टॉमी, डिस्केक्टॉमी), ज्यामध्ये मज्जातंना दाबापासून मुक्त होण्यासाठी हाडांच्या स्पर्स, डिस्क हर्निएशन आणि संधिवात काढून टाकणे आणि न्यूरोलॉजिकल लक्षणे दूर करणे हे करतात
  • फ्यूजन, जे पाठीचा कणा स्थिर करण्यासाठी आणि वेदना कमी करण्यासाठी लगतच्या दोन अथवा तीन कशेरुकांना एकमेकांशी कायमचे जोडतात

लंबर स्पॉन्डिलायसिससाठी इतर सर्जिकल उपचार

  • फोरमिनोटॉमी. ही शस्त्रक्रिया मणक्यातील संकुचित भोकामुळे मज्जातंतूशी संबंधित वेदना कमी करण्यासाठी वापरली जाते.
  • डिस्केक्टॉमी.
  • डिस्क बदलणे.
  • इंटरलामिनार इम्प्लांट.
  • शारीरिक उपचार व्यवस्थापन
  • रुग्णाला शिक्षित करणे: कमरेसंबंधी शरीरशास्त्राची समीक्षा, योग्य मुद्रा कशी असावी याचे शिक्षण, एर्गोनॉमिक्स आणि योग्य पाठीचे व्यायाम यांचा समावेश असू शकतो.

इतर गैर-सर्जिकल उपचार पद्धती

  • लंबर बॅक सपोर्ट: क्रॉनिक पाठीच्या खाली दुखणे ग्रस्त रुग्णांसाठी फायदेशीर ठरू शकते. हे मणक्याची हालचाल मर्यादित करण्यासाठी, त्यांना स्थिर करण्यासाठी, विकृती सुधारण्यासाठी आणि यांत्रिक शक्ती कमी करण्यासाठी उद्भवते. ते प्लेसबो म्हणूनही कार्य करू शकते किंवा खरोखर वेदना आणि कार्यक्षम क्षमता सुधारू शकते यावर कोणाचेही एकमत नाही.
  • पाठीची काही विशिष्ट दिशांमध्या हालचाल टाळण्यासाठी पाठीवर विशेष प्रकारचे टेप चिकटवले जातात. परंतु वेदना कमी करण्यासाठी टेप लावण्याचा खरोखरी उयोगापेक्षा प्लेसबोचा प्रभाव अधिक पडतो असे मानले जाते.
  •  

थोडक्यात…

लंबर स्पॉन्डिलोसिसचे वर्णन असे केले जाऊ शकते – कमरेतील मणक्यांची झीज.

  • हा पाठदुखीचा एक प्रकार आहे आणि जगभरातील लोकसंख्येला प्रभावित करणारी एक महत्त्वाची रोगाची, सामाजिक, आर्थिक आणि सार्वजनिक आरोग्य समस्या आहे.
  • हा एक विकार आहे ज्याची अनेक संभाव्य कारणे आणि अनेक व्याख्या आहेत.
  • लंबर स्पॉन्डिलोसिसचे क्लिनिकल निदान एमआरआय, सीटी, एसपीईसीटी आणि एक्स-रे आणि मणक्याच्या सामान्य तपासणीद्वारे केले जाते.
  • सौम्य प्रकरणे औषधांनी व्यवस्थापित केली जातात.
  • गंभीर प्रकरणांमध्ये शस्त्रक्रिया आवश्यक आहे.
  • फिजिकल थेरपीमध्ये महत्त्वाची भूमिका असते आणि त्यात लंबर ट्रॅक्शन, मणक्याचे मॅनिपुलेशन, मसाज थेरपी, TENS आणि लंबर बॅक सपोर्ट यांचा समावेश असू शकतो.
  • थेरपीची निवड रूग्णाच्या वैयक्तिक इच्छेवर आणि सर्जनच्या सल्ल्यावर अवलंबून असते.
  • मिरजेच्या समर्थ न्युरो एन्ड सूपरस्पेशालिटी हॉस्पिटलमध्ये लंबर स्पॉन्डिलोसिसचे जवळ जवळ सर्व प्रकारे उपचार होता. तेथील न्युरोसर्जन डॉ रवींद्र पाटील मेंदू व स्पायनल कॉर्डच्या सर्व उचारांत खूप तरबेज आहे.

स्पॉन्डिलोसिस असलेल्या लोकांचे भविष्य कसे असते?

सुदैवाने, स्पॉन्डिलोसिस असलेल्या बहुतेक व्यक्तींना लक्षणे जाणवणार नाहीत आणि त्यांच्या मणक्यामध्ये संधिवात आहे हे त्यांना कधी कळणारच नाही. तथापि, ज्यांना मज्जातंतूंच्या संकुचिततेमुळे वेदना किंवा न्यूरोलॉजिकल बदलांचा अनुभव येतो त्यांच्यासाठी सुरक्षित आणि प्रभावी उपचार उपलब्ध आहेत.

Lumbar Spondylosis

Dr. Ravindra Patil on July 3, 2023

Lumbar Spondylosis -Samarth

Lumbar Spondylosis

By Dr.Ravindra Patil

It is a painful condition of area of the lower back above the buttocks. But first let us understand each term clearly. Let us see ‘Lumbar’ means and what ‘Spondylosis’ means.

Table of Contents

What is ‘Lumbar’ Spine?

It refers to that part of the spinal column which has five vertebrae and is located at the lower back but above the buttocks. Painful conditions occur in the lumbar spine because it carries the weight of the upper body and is prone to many stresses and injuries during routine work and severe hard exertions.

Understanding spondylosis

Spondylosis refers to the development of age-related arthritis that affects the spine. More specifically, it involves a number of different degenerative issues that affect the disks and joints of the spine. It may occur in any part of the spine, from the neck to the back to the lower back. In this article we focus on the lower back or the ‘Lumbar’ region. Hence we call it Lumbar Spondylosis.

Why does spondylosis occur? Over time, disks between two vertebrae [called intervertebral disks] may become dehydrated and become compressed, meaning their height is reduced as a result of dehydration. Thus, they provide less cushioning and can actually “crack,” which can lead to herniation. Herniation means a part of our body protrudes out of a normal or an abnormal opening.

Similarly, the cartilage in the spine’s joints can wear down, resulting in the formation of bone spurs.  

These arthritic changes can not only cause pain in the back but can also lead to a narrowing of the spinal canal (also known as stenosis), which may compress nerves. Nerve compression causes symptoms like pain and numbness, which slowly increases with the passage of time. Later there may be loss of vital functions like bladder and bowel control. Individuals with spinal stenosis may have neurologic symptoms in their extremities, such as numbness, tingling, or weakness radiating into their arms or legs. Loss of bladder or bowel control may lead to further complications. 

What causes spondylosis?

The most common cause of spondylosis is the cumulative joint stress that occurs as people age. It predisposes them to osteoarthritis, a common form of arthritis typically associated with progressive “wear and tear” on joint cartilage. 

Spondylosis may also arise as a result of previous trauma to the spine. For instance, patients who:

  • Have had car accidents, falls, or other spinal injuries
  • Play competitive sports
  • Perform strenuous physical activity at work
  • Have had a previous neck or back surgery

The lumbar region is most affected by spondylosis because of its exposure to mechanical stress.

What are the risk factors for spondylosis?

The risk factors for spondylosis include the following:

  • Age 60 or older
  • Osteoarthritis affecting other joints
  • Physically demanding jobs that may require heavy lifting or bending
  • High-level athletics
  • Neck or back injury
  • Previous spine surgery
  • Obesity
  • Smoking
  • Physical inactivity

What are the symptoms of lumbar spondylosis?

Many with spondylosis do not have pain or neurologic symptoms. Some people may experience symptoms. They are:

  • Neck or back pain that worsens when coughing or sneezing
  • Decreased flexibility in and range of motion of the neck or back
  • “Clicking” sounds from the spine
  • Pain radiating from the lower back into the legs
  • Numbness, tingling, or weakness in the arms or legs
  • Unsteady gait
  • Muscle spasms
  • Headaches
  • Bladder or bowel dysfunction in severe cases

How is spondylosis diagnosed?

A person can be diagnosed with lumbar spondylosis by a medical history, physical exam, and reviews of diagnostic tests. When providing your medical history, it is important to share any history of spinal injuries or previous surgeries. Physical activity information must also be shared.

Your doctor will observe your walking ability and assess the range of motion of your spine to determine if you have any pain or stiffness. Palpation of the neck and back can also help identify the location of any tenderness associated with spondylosis. Your neurologic function will also be evaluated, including your sensation, strength, and reflexes. Special tests may also be performed to check for any signs of nerve impingement (from a disk herniation, for example). 

Finally, imaging studies like X-rays, computed tomography (CT scan), and magnetic resonance imaging (MRI) may also be used to identify any arthritic changes in the spine. Lab tests may also be useful for ruling out more concerning diseases, such as an infection or cancer.

Differential Diagnosis

When a patient is suffering from low back pain, there are a lot of other possible diseases that have to be considered and ruled out:

  • Rheumatoid arthritis
  • Excessive exercise pain
  • Ankylosing Spondylitis
  • Coccyx Pain
  • Spinal Masses
  • Infection
  • Discitis
  • Lumbar Compression Fracture
  • Mechanical Low Back Pain
  • Overuse Injury

Lumbar Spondylosis’s degeneration can influence spinal alignment, potentially exacerbating pre-existing Spinal Deformities, emphasizing the need for comprehensive diagnosis and treatment.

How is spondylosis treated?

Different treatments are available to treat spondylosis, depending on the type and severity of symptoms. 

Treatments for milder spondylosis include:

  • Activity modification, such as avoiding activities that cause pain
  • Medications, such as non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) like Ibuprofen and Diclofenac or Paracetamol
  • Hot/cold compresses, massage, and traction
  • Physical therapy, such as strengthening and flexibility exercises and ergonomic education
  • Spinal injections, such as an epidural around nerves and facet joints

In more severe cases, surgery might be the best course of action. It may involve the following procedures:

  • Decompression (laminectomy, discectomy), which involves the removal of bone spurs, disk herniations, and arthritis to relieve compression of the nerves and address neurologic symptoms
  • Fusion, which is the formation of bone across adjacent vertebral bodies to stabilize the spine and relieve pain

Other Surgical treatment for Lumbar Spondylosis

  • This surgery is used to relieve pain associated with a compressed nerve in the spine.
  • Disk replacement.
  • Interlaminar implant.
  • Physical Therapy Management
  • Educating the patient: may include reviews of lumbar anatomy, explanations of the concept of posture, ergonomics and giving appropriate back exercises.

Other non-surgical treatment modalities include

  • Lumbar Back Support: Can be beneficial for patients suffering from chronic LBP. It occurs to limit spine motion, stabilize, correct deformity and reduce mechanical forces. There is no consensus if it may function as a placebo or really improve pain and functional ability.
  • Special type of taping is done on the back to prevent moment in certain directions, but again it is thought to give more of a placebo effect of pain relief.

Clinical Bottom Line

Lumbar spondylosis can be described as a degeneration of the lumbar vertebrae.

  • It is a form of low back pain and is an important clinical, social, economic and public health problem affecting the worldwide population.
  • It is a disorder with many possible causes and many definitions.
  • Clinical diagnosis of lumbar spondylosis is done by MRI, CT, SPECT and X-ray and a general examination of the spine.
  • Mild cases are managed with medicines.
  • Severe cases need surgery.
  • The physical therapy has an important role, and may include lumbar traction, manipulation of the spine, massage therapy, TENS, back school and Lumbar back supports.
  • The choice of therapy depends on the individual wishes and the surgeons advice.

Lumbar Spondylosis’s degeneration can influence spinal alignment, potentially exacerbating pre-existing Spinal Deformities. This complexity was underscored when a patient, who had tumours in his spine twice, faced a critical situation. Here, surgical navigation emerged as a crucial factor in saving him. This advanced technique seamlessly complemented the comprehensive approach discussed earlier, highlighting the intricate nature of spinal health management.

Outlook for people with spondylosis?

Fortunately, most individuals with spondylosis will not experience symptoms and may never even realize that they have arthritis in their spines. However, for those who experience pain or neurologic changes due to nerve compression, safe and effective treatments are available.