सायनुसायटिस कायमचा बरा कसा करावा

Dr. Ravindra Patil on November 11, 2023

सायनुसायटिस कायमचा बरा कसा करावा

सायनुसायटिस कायमचा बरा कसा करावा

By Dr.Ravindra Patil

सायनसचा रोग कायमचा बरा करणे शक्य आहे का?

आम्ही प्रथम या प्रश्नाचे उत्तर देण्याचा प्रयत्न करू. बर्‍याच लोकांना ऍलर्जी असते ज्यामुळे बर्‍याचदा सर्दी होते. सर्दी हा विषाणूजन्य संसर्ग आहे. ते सायनसच्या आतपर्यंत वाढू शकतो. सर्दीचे वारंवार होणारे हल्ले सायनुसायटिस क्रॉनिक बनवू शकतात. क्रॉनिक म्हणजे दीर्घकाळ चालणारा रोग. अशा परिस्थितीत इम्युनोथेरपीद्वारे ऍलर्जीवर उपचार करणे आवश्यक आहे. शरीरातील ऍलर्जीक प्रतिक्रिया कमी करणारी इंजेक्शन्स सर्दी आणि सायनुसायटिसचे हल्ले कमी करू शकतात.

बहुतेक सायनस संक्रमणे प्रतिजैविकां (अ‍ॅन्टीबायोटीक्स) शिवाय बरे होतात.

शस्त्रक्रिया सर्वात उत्तम उपचार आहे असे मानले जाते. तथापि, तो शेवटचा उपाय आहे हे लक्षात घेणे.

सायनुसायटिसची बहुतेक प्रकरणे बरी होऊ शकतात परंतु जर ते पुन्हा पुन्हा उद्भवले तर शस्त्रक्रिया करावी लागते. बुरशीजन्य सायनुसायटिस बरा करणे कधीकधी कठीण असते.

Table of Contents

सायनुसायटिस म्हणजे काय?

सायनुसायटिस किंवा सायनस संसर्ग हा असा एक रोग आहे ज्यामध्ये पॅरानेसल सायनस फुगतात. पातळ श्लेष्माचे उत्पादन अनुनासिक मार्ग ओलसर करण्यास मदत करते. तथापि, जेव्हा श्लेष्माचे जास्त उत्पादन होते तेव्हा सायनसच्या आत सूज येऊ शकते. बॅक्टेरिया, ऍलर्जी, बुरशी आणि विषाणू (व्हायरस) यासारख्या विविध कारणांमुळे सायनुसायटिस होऊ शकते.

सायनुसायटिसचे अनेक प्रकार आहेत, प्रत्येकाची स्वतःची लक्षणे आहेत. काही लोकांना क्रॉनिक सायनुसायटिस, तीव्र सायनुसायटिस, वारंवार सायनुसायटिस किंवा सबएक्यूट सायनुसायटिस होतो. जरी या स्थितीमुळे अप्रिय संवेदना आणि वेदना होतात, तरीही तो सहसा वैद्यकीय मदतीशिवाय बरा होतो. तथापि, लक्षणे अधिक तीव्र झाल्यास, आपल्याला डॉक्टरांना भेटण्याची आवश्यकता असू शकते.

सायनसच्या समस्या कशामुळे होतात?

सायनुसायटिस हा विषाणू, बॅक्टेरिया किंवा बुरशीमुळे होऊ शकतो ज्यामुळे सायनसना आतून सूज येते आणि त्यातील नाकात उघडणारी छीद्रे बंद होतात. सामान्य सर्दीची होण्याची अनेक संभाव्य कारणे आहेत, ज्यात सर्दी विषाणू देखील आहेत. नाकातील ऍलर्जी आणि बूरशीची ऍलर्जी अनेकांना होते.

सायनुसायटिसचा धोका कोणाला आहे?

सायनसचा संसर्ग कोणालाही होऊ शकतो. परागकण, श्लेष्मा किंवा हवेतील इतर पदार्थांची ऍलर्जी, दमा किंवा नाकाची असामान्य रचना असलेल्या लोकांना सायनुसायटिस होण्याची शक्यता असते. याव्यतिरिक्त, धूम्रपानामुळे सायनस संसर्ग होण्याची शक्यता वाढते.

सायनुसायटिसचे निदान

  • तुमचे डॉक्टर खालील तपासणी प्रणाली द्वारे क्रॉनिक सायनुसायटिसचे निदान करू शकतात:

    • तुमच्या लक्षणांबद्दल विचारणे
    • तुमच्या नाकात आणि चेहऱ्यावर दाबल्यास दूखते का ते पाहणे
    • फायबरऑप्टिक एंडोस्कोपद्वारे तुमच्या नाकाच्या आत तपासणी करणे
    • सी.टी. स्कॅन किंवा एम.आर.आय. सारख्या इमेजिंग चाचण्या वापरणे

    बॅक्टेरिया किंवा बुरशी तुमच्या मेंदू, डोळे किंवा जवळच्या हाडांमध्ये पसरल्यास उपचार न केलेल्या सायनस संसर्गामुळे जीवघेणा संसर्ग होऊ शकतो.

तीव्र सायनुसायटिसची लक्षणे

    • चेहऱ्यावर वेदना किंवा दाब
    • वाहणारे नाक
    • चोंदलेले नाक
    • वासाची जाणीव कमी होणे
    • खोकला किंवा छातीत कफ
    • ताप
    • श्वासाची दुर्घंधी
    • थकवा
    • दातदुखी

    जर तुम्हाला दोन किंवा अधिक लक्षणे असतील किंवा नाकातून जाड, हिरवा किंवा पिवळा स्त्राव असेल तर तुम्हाला तीव्र सायनुसायटिस असू शकतो.

क्रॉनिक सायनुसायटिसची लक्षणे

तुमची सायनुसायटिस 12 आठवडे किंवा त्याहून अधिक काळ राहिल्यास तुम्हाला ही क्रॉनिक सायनुसायटिस असु शकतो व ही लक्षणे दिसू शकतात:

  • तुमच्या चेहऱ्यावर रक्तसंचय किंवा सूज जाणवणे
  • चोंदलेले नाक
  • अनुनासिक पोकळी मध्ये पू
  • ताप
  • वाहणारे नाक किंवा अनुनासिक स्त्रावाचा रंग बदलणे

तुम्हाला डोकेदुखी, श्वासाची दुर्गंधी आणि दातदुखीचा त्रास होऊ शकतो. तुमच्या आजारपणामुळे तुम्हाला खूप थकवा जाणवू शकतो. या लक्षणांची अनेक संभाव्य कारणे आहेत.

सायनुसायटिसचा संसर्ग एका व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीकडे जाऊ शकतो का?

बॅक्टेरियल सायनुसायटिस हा संसर्गजन्य नाही, परंतु व्हायरसमुळे संसर्ग पसरू शकतो. दूषित हातांद्वारे इतर लोकांना संसर्ग होऊ नये म्हणून हात धुण्याच्या चांगल्या पद्धतींचे अनुसरण करा. जर तुम्हाला शिंक किंवा खोकला येत असेल तर, इतरांपासून तोंड दूर ठेवा किंवा तुमचा चेहरा रुमालाने झाका.

सायनुसायटिससाठी उपचार

सायनुसायटिसचे उपचार करण्याचे अनेक मार्ग आहेत. काही प्रकार साध्या औषधांनी बरे होऊ शकतात, तर काहींना शस्त्रक्रियेची आवश्यकता असू शकते. तुम्हाला सायनसच्या संसर्गापासून मुक्त होण्यासाठी तुम्ही विविध घरगुती उपाय वापरू शकता. सायनुसायटिससाठी औषधांसह अनेक उपचार उपलब्ध आहेत. येथे काही उपचार दिले आहेत.

1. कॉर्टिकोस्टिरॉईड्सच्या गोळ्या घेणे

कॉर्टिकोस्टिरॉईड्सच्या गोळ्यांचा वापर गंभीर लक्षणे उद्भवल्यावर लवकर आराम होण्यासाठी केला जातो. ज्या रुग्णांना नाकातील पॉलीप्स आहेत ते देखील गोळ्या घेऊ शकतात. पण जर या गोळ्या जास्त काळ वापरल्या गेल्या तर त्यांचे दुष्परिणाम होऊ शकतात. कॉर्टिकोस्टिरॉईड्स फक्त तेव्हाच लिहून दिली जातात जेव्हा इतर उपचार जसे की नाकातील कॉर्टिकोस्टिरॉईड्सचा फवार अयशस्वी होतो.

2. नाकातील कॉर्टिकोस्टिरॉईड्सचा फवारा

नाकातील कॉर्टिकोस्टिरॉईड्स हे फवारण्याचे द्रव असतात व ते सूज कमी करण्यास मदत करतात. डॉक्टर विविध कॉर्टिकोस्टिरॉईड्स लिहून देऊ शकतात, जसे की बुडेसोनाइड, फ्लुटिकासोन इ. जर वैद्यकीय तज्ञांना असे वाटत असेल की नाक स्वच्छ धुवून मदत होत नाही, तर ते उपचारांच्या इतर पद्धती सुचवू शकतात. डॉक्टर एक उपाय लिहून देऊ शकतात ज्यामध्ये खारट आणि औषधे आहेत.

3. अनुनासिक फवारे

हे फवारण्या प्रत्येक फार्मसीमध्ये उपलब्ध आहेत आणि नाकातील रक्तसंचय दूर करण्यासाठी वापरले जातात. ते ड्रेनेज कमी करण्यात मदत करू शकतात आणि सूज दूर करण्यात मदत करू शकतात.

4. प्रतिजैविक

जर तुमच्या संसर्गाचे कारण जीवाणू असेल तर प्रतिजैविक मदत करू शकतात. कधीकधी, डॉक्टर या औषधासह इतर औषधे लिहून देतात. त्यामुळेच अनेक निदान चाचण्या केल्या जातात जेणेकरून योग्य मूल्यमापन करता येईल.

5. इम्युनोथेरपी

जर ऍलर्जी सायनुसायटिसचे कारण असेल तर त्या साठी इम्युनोथेरपी एक संभाव्य उपचार आहे. ऍलर्जीच्या कमी करण्याची इन्जेक्शने घेतल्यास तुम्हाला तुमच्या लक्षणांमध्ये घट दिसू शकते कारण तुमचे शरीर त्या नंतर ऍलर्जिनवर तितकी तीव्र प्रतिक्रिया देत नाही.

सायनुसायटिस बरा करण्यासाठी घरगुती उपाय

1. विश्रांती

तुम्हाला आराम करणे आवश्यक आहे जेणेकरून तुमचे शरीर संक्रमणाशी लढू शकेल. जेव्हा तुम्ही झोपायला जाता तेव्हा डोके वर करण्यासाठी उशीचा वापर करा. निरोगी फुफ्फुसांसाठी श्वास घेणे महत्वाचे आहे.

2. वाफ

स्टीम इनहेलेशन हे तुमचे सायनस स्वच्छ करण्याचा एक उत्तम मार्ग आहे. तुमचा सायनसच्या साफसफाईचा अनुभव अधिक आनंददायी बनवण्यासाठी तुम्ही वाफेच्या भांड्यात काही आवश्यक तेले घालू शकता. दुसरा पर्याय म्हणजे गरम शॉवर घेणे. तुमचा चेहरा थंड होण्यासाठी तुम्ही उबदार टॉवेल वापरू शकता.

3. अनुनासिक सिंचन

खारट द्रावणासह अनुनासिक सिंचन हा अनुनासिक जागा स्वच्छ करण्याचा एक चांगला मार्ग आहे. रक्तसंचय यांसारख्या श्वसनाच्या समस्यांसाठी तुम्ही नेटी पॉट, सलाईन कॅनिस्टर किंवा ह्युमिडिफायर वापरू शकता. पाणी स्वच्छ आहे याची खात्री करा आणि उपकरणे निर्जंतुक आहेत का ते तपासा.

4. मसालेदार पदार्थ

आपल्या आहारात मसालेदार पदार्थ खाऊन आपली भूक कमी होते आणि समाधान वाढते. मसालेदार पदार्थ खाल्ल्याने तुमचा नाकाचा मार्ग साफ होण्यास मदत होऊ शकते तथापि, जर तुमच्या इतर रोगांमुळे तुम्हाला मसालेदार पदार्थ खाण्यास मनाई असेल तर तुम्ही मसालेदार पदार्थ खाऊ नयेत.

5. उबदार कॉम्प्रेस

चेहेर्यावरील सूज कमी करण्यासाठी उबदार कॉम्प्रेसचा वापर केला जाऊ शकतो. हे अस्वस्थता आणि वेदनापासून आराम देईल.

6. द्रवपदार्थ

भरपूर द्रव पिणे आवश्यक आहे. हायड्रेटेड राहण्यासाठी अधिक रस आणि पाणी प्या. हे श्लेष्माचा थर कमकुवत करण्यास मदत करेल. तथापि, आपण अल्कोहोलयुक्त पेये पिणे टाळावे.

मी माझे सायनस जलद कसे बरे करू शकतो?

  • खूप पाणी प्या
  • बॅक्टेरियाविरोधी गुणधर्म असलेले पदार्थ खा
  • ओलावा जोडा
  • सायनस तेलाने स्वच्छ करा
  • नेटी पॉट वापरा
  • उबदार कॉम्प्रेसने चेहर्यावरील वेदना कमी करा
  • ओव्हर-द-काउंटर (OTC) औषधे वापरा

घरी सायनुसायटिसचा उपचार कसा करावा?

  • उष्णता वापरा.
  • अनुनासिक खारट द्रावण वापरून पहा. त्यात औषध नसले तरी (खारट हे खारट पाणी असते), ते तुमच्या अनुनासिक परिच्छेद ओलसर ठेवण्यास मदत करू शकतात.
  • तुमचे सायनस बाहेर काढा.
  • भरपूर द्रव प्या.

डॉक्टरांना कधी भेटायचे

तीव्र सायनुसायटिस असलेल्या बहुतेक लोकांना डॉक्टरांना भेटण्याची आवश्यकता नसते, परंतु तुमच्याकडे खालीलपैकी काही असल्यास तुमच्या डॉक्टरांशी संपर्क साधा:

  • एक आठवड्यापेक्षा जास्त काळ टिकणारी लक्षणे.
  • बरे झाल्यासारखे दिसू लागल्यानंतर आणखी वाईट होणारी लक्षणे.
  • सतत राहणारा ताप.
  • पुनरावृत्ती किंवा तीव्र सायनुसायटिसचा इतिहास.

तुम्हाला गंभीर संसर्गाची लक्षणे आढळल्यास ताबडतोब आरोग्य सेवा प्रदात्याला भेटा:

  • डोळ्यांभोवती वेदना, सूज किंवा लालसरपणा
  • खूप ताप
  • गोंधळ
  • दुहेरी दृष्टी किंवा इतर दृष्टी बदल
  • सतत मान ताठ राहणे

How to Stop Headache Immediately at Home

Dr. Ravindra Patil on November 10, 2023

How to Stop Headache Immediately at Home

How to Stop Headache Immediately at Home

By Dr.Ravindra Patil

Nearly everyone experiences head pain once in a while. Headache is considered to be the second most common type of pain in human beings after backache. Luckily, most headaches are due to minor conditions and can be cured not with medicines but with home remedies. Your mother and grandmother may have more treatment suggestions for headache. And the surprising part is, most of them will be effective most of the times.

But alas, all headaches are not so benign. Some headaches need specialist doctors for treatment. We list out the special types of headaches which need a doctor’s treatment. All other types of headaches are likely to be relieved with the treatments suggested in the subsequent paragraphs. But first let us see the headaches for which you need to consult a doctor.

Table of Contents

Special types of Headaches

These headaches need a doctor:

  • Tension headache
  • Cluster headache
  • Migraine headache
  • Hemicrania continua
  • Thunderclap headache
  • Allergy or sinus headache
  • Hormone headache (also known as menstrual migraine)
  • Caffeine headache
  • Exertion headache
  • Hypertension headache
  • Rebound headache
  • Post-traumatic headache
  • Spinal headache

If you have headache which is severe and recurs again and again, it may be one of the above and you must consult a doctor.

Now let us see home remedies for ordinary non serious Headaches

Ease the Pressure on your Scalp or Head

This can be done by any of the following methods. Choose the method which suits you and which you can easily implement.

Use a heating pad

Electrical heating pads or a hot water rubber bag applied to the forehead or temples may often relieve your headache. Keep the temperature setting to ‘mild’, not ‘hot’.

Apply a cold compress

Paradoxically, a cold compress on the head or neck can also with pain relief! You may also take a cold shower or a warm water shower. Or take a bath.

Massage the back of your neck

You can do it yourself. Pressing the back of your neck with your index finger can help relieve a headache. This works because the muscles in this area tighten when you experience stress. A few minutes massaging your forehead, neck, and temples can help ease a tension headache, which may result from stress. Or apply gentle, rotating pressure to the painful area.

Acupressure

Pressing certain the pressure points on the back of your hand can help with headaches. This point is located between the base of your thumb and index finger. However, take advice from a trained person.

Hydrate

Drinking water or herbal tea can help with headaches.

Dim the lights

Turning down the lights can help reduce headaches.

Take a nap

After you take a nap, you may awaken refreshed!

Other home remedies include…

Try not to chew

Chewing sometimes increases certain types of headaches.

Get some caffeine

The age old remedy of tea or coffee cannot be forgotten.

Practice Relaxation

Whether it’s stretches, yoga, meditation, or progressive muscle relaxation, learning how to chill out when you’re in the middle of a headache can help with the pain. You might talk to your doctor about physical therapy if you have muscle spasms in your neck.

Take Some Ginger

A small recent study found that taking ginger, in addition to regular over-the-counter pain meds, eased pain for people in the ER with migraines. Another found that it worked almost as well as prescription migraine meds. In many Indian families, ginger is always added to regular tea.

Try some herbal Tea

Many special herbal teas are available for curing a headache.

Use Meds in Moderation

There are plenty of medicines for headaches but use them in moderation. To get the most benefit with the least risk, follow the directions on the label and these guidelines:

  • Avoid ibuprofen and other nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) if you have heart failure or kidney failure.
  • Do not give aspirin to a child under age 18.
  • Take painkillers as soon as you start to hurt. You’ll probably beat it with a smaller dose than if you wait.
  • If you get sick to your stomach when you get a headache, ask your doctor what might help.
  • Ask your doctor what to take to avoid a rebound headache, which is pain that sets in after a few days of pain relievers.
  • And be sure to talk to your doctor about what headache symptoms you should not treat at home.

Types of Pain

Knowing the type of your pain greatly assists diagnosis. There are four types of pain that can be present individually or can be present at the same time which can cause a mixed pain pattern. With several types of pain, there are various unique treatment options to suit the intricacies of each type.The Four Major Types of Pain are…

Nociceptive Pain

Typically the result of tissue injury. Common types of nociceptive pain are arthritis pain, mechanical back pain, or post-surgical pain.

Inflammatory Pain

An abnormal inflammation caused by an inappropriate response by the body’s immune system. Conditions in this category include gout and rheumatoid arthritis.

Neuropathic Pain:

Pain caused by nerve irritation. This includes conditions such as neuropathy, radicular pain, and trigeminal neuralgia.

Functional Pain:

Pain without obvious origin, but can cause pain. Examples of such conditions are fibromyalgia and irritable bowel syndrome.

If you describe your pain precisely to your doctor, it will assist him/her in diagnosis and treatment of your condition. Also, when describing your pain to your doctor, keep these in mind:

Provocation and Palliation

What were you doing at the onset? What do you think provokes your pain? What in your opinion alleviates it?

Quality/Quantity

What does the pain feel like and how often? Is it sharp, dull, stabbing, crushing, throbbing, nauseating?

Region/Radiation

Where is the pain located? To be specific, point to the location of the pain or draw it on a face diagram. Does it radiate anywhere? If so, where and to what side? Is it equal if both sides are involved? The more specific you can be the easier it is for the doctor to make a diagnosis.

Severity Scale

How much does it hurt on a scale from 1-10?

Timing

Does the severity or character of the pain change based on time of day, activity, weather, time of year, or position?

When to Call Your Doctor

OK, you have tried all home remedies but your headache is not relieved, or is getting worse. It is time to call your doctor. Also, gGet medical care right away for:

  • A headache that follows a head injury
  • A headache along with dizziness, speech problems, confusion, or other neurological symptoms
  • A severe headache that comes on suddenly
  • A headache that gets worse even after you take pain medications

When is Emergency Medical Attention Needed

In some cases, a headache may require immediate medical attention. Seek immediate medical care if you’re experiencing any of the following symptoms alongside your headache:

  • Stiff neck
  • Rash
  • The worst headache you’ve ever had
  • Vomiting
  • Confusion
  • Slurred speech
  • Fever of 100.4°f (38°c) or higher
  • Paralysis in any part of your body
  • Visual loss

It is commonly thought that a simple symptom like a headache never requires the consultation of a neurosurgeon in a super specialty hospital like Samarth Neuro and Super Speciality Hospital of Miraj, District Sangli. Surprisingly some headaches may need the services of that hospital, and also the opinion of an expert neurosurgeon like Dr Ravindra Patil, who is the founder of that hospital.

घरी डोके दुखणे ताबडतोब कसे थांबवायचे

Dr. Ravindra Patil on November 9, 2023

घरी डोके दुखणे ताबडतोब कसे थांबवायचे

By Dr.Ravindra Patil

घरी डोके दुखणे ताबडतोब कसे थांबवायचे​ आपल्या डोकेदुखीला दृढ करण्यासाठी "आत्मशक्ती," "सामर्थ्य," "उत्साह," "शक्तिशाली," आणि "प्रबल" हे सकारात्मक शब्द आहेत.
जवळजवळ प्रत्येकाला कधी ना कधी डोके दुखते. डोकेदुखी हा पाठदुखीनंतर मानवांमध्ये दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वात जास्त वेळा होणारी वेदना मानली जाते. सुदैवाने, बहुतेक डोकेदुखी किरकोळ कारणांमुळे होते आणि ती औषधांनी नाही तर घरगुती उपचारांनी बरी होऊ शकते. तुमच्या आई आणि आजीला डोकेदुखीसाठी अनेक उपचार माहीत असतील. आणि आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, त्यापैकी बहुतेक वेळा ते उपचार प्रभावी होतात.
पण सर्व डोकेदुखी इतके सौम्य नसतात. काही डोकेदुखीच्या उपचारांसाठी तज्ज्ञ डॉक्टरांची गरज असते. आम्ही विशिष्ट प्रकारच्या डोकेदुखीची यादी करतो ज्यांना डॉक्टरांच्या उपचारांची आवश्यकता आहे. त्यानंतरच्या परिच्छेदांमध्ये सुचविलेल्या उपचारांमुळे इतर सर्व प्रकारच्या डोकेदुखीपासून आराम मिळण्याची शक्यता आहे. परंतु प्रथम आपण डोकेदुखी पाहू या ज्यासाठी आपल्याला डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावाच लागेल.

Table of Contents

विशेष प्रकारच्या डोकेदुखी

या डोकेदुखीसाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्याची आवश्यकता असते:

  • तणाव डोकेदुखी
  • क्लस्टर डोकेदुखी
  • मायग्रेन डोकेदुखी
  • हेमिक्रानिया सतत
  • थंडरक्लॅप डोकेदुखी
  • ऍलर्जी किंवा सायनस डोकेदुखी
  • हार्मोनल डोकेदुखी (मासिक पाळीतील मायग्रेन म्हणूनही ओळखले जाते)
  • कॅफिन डोकेदुखी
  • परिश्रम डोकेदुखी
  • उच्च रक्तदाब डोकेदुखी
  • रिबाऊंड डोकेदुखी, जी औषधाचा परिणाम संपल्यावर परत येणे
  • आघातानंतरची डोकेदुखी
  • पाठीचा कण्याच्या रोगामुळे होणारी डोकेदुखी

जर तुमची डोकेदुखी तीव्र असेल आणि ती पुन्हा पुन्हा येत असेल, तर ती वरीलपैकी एक असू शकते आणि तुम्ही डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

आता गंभीर नसलेल्या डोकेदुखीवर घरगुती उपाय पाहू

तुमच्या टाळूवर किंवा डोक्यावरील दाब कमी करा

हे खालीलपैकी कोणत्याही पद्धतीद्वारे केले जाऊ शकते. तुम्हाला अनुकूल असलेली आणि तुम्ही सहजपणे अंमलात आणू शकता अशी पद्धत निवडा.

हीटिंग पॅड वापरा

इलेक्ट्रिकल हीटिंग पॅड किंवा गरम पाण्याची रबरी पिशवी कपाळावर किंवा मंदिरांना लावल्याने अनेकदा तुमची डोकेदुखी दूर होऊ शकते. तापमान सेटिंग ‘सौम्य’ ठेवा, ‘गरम’ नाही.

कोल्ड कॉम्प्रेस लावा

विरोधाभास म्हणजे, डोके किंवा मानेवर कोल्ड कॉम्प्रेस देखील वेदना कमी करू शकते! तुम्ही थंड शॉवर किंवा कोमट पाण्याचा शॉवर देखील घेऊ शकता. किंवा स्नान करा.

आपल्या मानेच्या मागील बाजूस मालिश करा

तुम्ही ते स्वतः करू शकता. तर्जनीने मानेच्या मागील बाजूस दाबल्याने डोकेदुखीपासून आराम मिळू शकतो. हे उपयुक्त ठरते कारण जेव्हा तुम्ही तणाव अनुभवता तेव्हा या भागातील स्नायू घट्ट होतात. तुमच्या कपाळ, मान आणि डोक्याच्या बाजुला काही मिनिटे मालिश केल्याने तणावामुळे होणारी डोकेदुखी कमी होण्यास मदत होते. किंवा वेदनादायक भागावर हलका, फिरणारा दाब लावा.

एक्यूप्रेशर

हातावर मागच्या बाजूला काही दाब बिंदू दाबल्याने डोकेदुखी दूर होऊ शकते. हा बिंदू तुमच्या अंगठ्याच्या मुळाच्या आणि तर्जनीच्या मध्ये स्थित असतो. तथापि, प्रशिक्षित एक्यूप्रेशर व्यक्तीचा सल्ला घ्या.

पाणी खूप प्या

पाणी किंवा हर्बल चहा प्यायल्याने डोकेदुखी दूर होऊ शकते.

दिवे मंद करा

दिवे बंद केल्याने डोकेदुखी कमी होण्यास मदत होते.

थोडी विश्रांती घ्या

तुम्ही एक लहानशी डुलकी घेतल्यानंतर, तुम्ही ताजेतवाने जागे व्हाल!

इतर घरगुती उपचारांमध्ये हे समाविष्ट आहे …

काहीही पदार्थ किंवा जेवण न चावण्याचा प्रयत्न करा

अन्न चावून खाल्ल्या मुळे काहीवेळा विशिष्ट प्रकारची डोकेदुखी वाढते.

थोडे कॅफीन घ्या

चहा किंवा कॉफीचा जुना उपाय विसरता येणार नाही.

विश्रांतीचा सराव करा

शरीराचे स्ट्रेचींग करा, योग, ध्यान किंवा प्रगतीशील स्नायू शिथिलता आणून डोकेदुखी कमी होते. तसेच, शांत कसे राहायचे हे शिकणे वेदना कमी करण्यास मदत करू शकते. जर तुमच्या मानेमध्ये स्नायूंचा त्रास होत असेल तर तुम्ही तुमच्या डॉक्टरांशी फिजिकल थेरपीबद्दल बोलू शकता.

थोडे आले घ्या

नुकत्याच झालेल्या एका लहानशा अभ्यासात असे आढळून आले आहे की नियमित ओव्हर-द-काउंटर वेदनाशामक औषधांव्यतिरिक्त आल्याचे सेवन केल्याने मायग्रेन असलेल्या लोकांच्या वेदना कमी होतात. दुसर्‍याला आढळले की आले जवळजवळ प्रिस्क्रिप्शन मायग्रेन औषधांप्रमाणेच काम करते. अनेक भारतीय कुटुंबांमध्ये, नेहमीच्या चहामध्ये आले घालण्याची पध्दत असते.

हर्बल चहा वापरून पहा

डोकेदुखी दूर करण्यासाठी अनेक खास हर्बल चहा उपलब्ध आहेत. ते पिऊन बघा.

औषधांचा वापर संयमाने करा

डोकेदुखीसाठी भरपूर औषधे उपलब्ध आहेत परंतु त्यांचा वापर शक्य तो कमी प्रमाणात करा. कमीत कमी जोखमीसह जास्तीत जास्त फायदा मिळवण्यासाठी, लेबलवरील सुचनांचे तंतोतंत अनुसरण करा:

  • तुम्हाला हृदयाचा रोग असला किंवा तुमची मूत्रपिंड निकामी झाल्यास इबुप्रोफेन आणि इतर नॉनस्टेरॉइडल अँटी-इंफ्लेमेटरी ड्रग्स (NSAIDs) टाळा.
  • १८ वर्षांखालील मुलास ऍस्पिरिन देऊ नका.
  • दुखायला लागताच गोळी घ्या. तुम्ही गोळी घेण्यास उशीर लावलात तर तुम्हाल जास्त डोस घ्यावा लागेल.
  • जेव्हा तुम्हाला डोकेदुखी होत असतांनाच तुमच्या पोटात बरे वाटतत नसल्यास कुठले औषध घ्यायचे ते तुमच्या डॉक्टरांना विचारा.
  • रिबाउंड डोकेदुखी टाळण्यासाठी काय घ्यायचे ते तुमच्या डॉक्टरांना विचारा. रिबाउंड डोकेदुखी म्हणजे जी वेदना औषधे बंद केल्यावर काही दिवसांनी वेदना सुरू होते ती.
  • आणि डोकेदुखीच्या कोणत्या लक्षणांवर तुम्ही घरी उपचार करू नये याबद्दल तुमच्या डॉक्टरांशी बोला.

वेदनांचे प्रकार

तुमच्या वेदनांचे प्रकार जाणून घेतल्याने निदान करण्यात मदत होते. चार प्रकारचे वेदना आहेत जे वैयक्तिकरित्या उपस्थित असू शकतात किंवा एकाच वेळी अनेक प्रकारच्या वेदना असू शकतात. अनेक प्रकारच्या वेदनांसह, प्रत्येक प्रकारच्या गुंतागुंतीनुसार विविध उपचार पर्याय आहेत. वेदनांचे चार प्रमुख प्रकार आहेत…

नोसिसेपटीव्ह वेदना

सामान्यत: ऊतकांच्या दुखापतीचा परिणाम. सामान्य प्रकारची नोसिसेपटीव्ह वेदना म्हणजे संधिवात वेदना, पाठदुखी किंवा पोस्ट-सर्जिकल वेदना.

दाहक वेदना

शरीराच्या रोगप्रतिकारक प्रणालीच्या अनुचित प्रतिसादामुळे उद्भवणारी एक असामान्य जळजळ. या श्रेणीतील स्थितींमध्ये गाउट आणि संधिवात यांचा समावेश होतो.

न्यूरोपथिक वेदना:

मज्जातंतूंच्या सुजेमुळे होणारी वेदना. यामध्ये न्यूरोपॅथी, रेडिक्युलर वेदना आणि ट्रायजेमिनल न्यूराल्जिया यासारख्या परिस्थितींचा समावेश होतो.

कार्यात्मक (फंक्शनल) वेदना:

म्हणजे स्पष्ट कारणाशिवयच्या वेदना. अशा परिस्थितीची उदाहरणे म्हणजे फायब्रोमायल्जिया आणि इरिटेबल बोवेल सिंड्रोम.

तुम्ही तुमच्या वेदनांचे तंतोतंत वर्णन तुमच्या डॉक्टरांना केल्यास ते तुम्हाला तुमच्या स्थितीचे निदान आणि उपचार करण्यात मदत करू शकतील. तसेच, आपल्या डॉक्टरांना आपल्या वेदनांचे वर्णन करताना, हे लक्षात ठेवा:

कशामुळे वेदना वाढतात किंवा कमी होतात

सुरुवातीला तुम्ही काय करत होता? तुमच्या वेदना कशामुळे वाढतात असे तुम्हाला वाटते? तुमच्या मते काय केले की वेदना कमी होतात?

गुणवत्ता/प्रमाण

वेदना कशासारखे वाटते आणि किती वेळ राहते? ती तीक्ष्ण, निस्तेज, वार झाल्यासारखी, चिरडल्या सारखी, धडधडल्य सारखी की मळमळल्या सारखी असते?

कुठे होते/किती पसरते

वेदना कुठे आहे? वेदनांचे अचूक स्थान दर्शवा किंवा ते चेहर्यावरील आकृतीवर काढा. वेदना कुठेही पसरते का? असल्यास, कुठे, कशी आणि कोणत्या बाजूने? डोक्याच्या दोन्ही बाजूंना सारखे दुखते का? तुम्ही जितकी अधीक व अचूक माहिती देऊ शकता तितके डॉक्टरांना निदान करणे सोपे जाते.

तीव्रतेचे प्रमाण (स्केल)

1-10 च्या स्केलवर किती दुखापत होते?

टायमिंग

दिवसाची वेळ, क्रियाकलाप, हवामान, वर्षाची वेळ किंवा स्थितीनुसार वेदनांची तीव्रता किंवा वर्ण बदलतो का?

तुमच्या डॉक्टरांना भेटायचे ?

तुम्ही सर्व घरगुती उपाय करून पाहिले आहेत पण तुमची डोकेदुखी कमी झालेली नाही किंवा ती आणखीनच वाढत आहे. तेव्हा डॉक्टरांना भेटायची वेळ आली आहे. तसेच, खालील गोष्टींसाठी त्वरित वैद्यकीय मदत घ्या:

  • डोक्याला दुखापत झाल्यानंतर डोकेदुखी
  • चक्कर येणे, बोलण्यात समस्या, गोंधळ किंवा इतर न्यूरोलॉजिकल लक्षणांसह डोकेदुखी
  • तीव्र डोकेदुखी जी अचानक येते
  • अशी डोकेदुखी जी तुम्ही औषधे घेतल्यानंतरही वाढते

आपत्कालीन (इमरजन्सी) वैद्यकीय उपचार केव्हा आवश्यक असतात ?

काही प्रकरणांमध्ये, डोकेदुखीसाठी त्वरित वैद्यकीय मदतीची आवश्यकता असू शकते. तुम्हाला तुमच्या डोकेदुखीसोबत खालीलपैकी कोणतीही लक्षणे जाणवत असल्यास तत्काळ वैद्यकीय मदत घ्या:

  • मान कडक राहणे व दुखणे
  • पुरळ
  • तुम्हाला आयुष्यात झालेली सर्वात वाईट डोकेदुखी
  • सोबत उलट्या होणे
  • मनाचा गोंधळ होणे
  • अचानक तोतरे बोलणे
  • १००.४° फॅ. (३८° से.) किंवा त्याहून अधिक ताप
  • तुमच्या शरीराच्या कोणत्याही भागात अर्धांगवायू
  • द्रष्टी कमी होणे

सामान्यतः असे मानले जाते की डोकेदुखीसारख्या साध्या लक्षणासाठी समर्थ न्यूरो आणि सूपरस्पेशालिटी हॉस्पिटल, मिरज, (जिल्हा सांगली) सारख्या सुपर स्पेशालिटी हॉस्पिटलमध्ये न्यूरोसर्जनचा सल्ला घेणे आवश्यक नसते. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे काही डोकेदुखीसाठी त्या हॉस्पिटलच्या सेवेची आवश्यकता असू शकते आणि त्या हॉस्पिटलचे संस्थापक डॉ रवींद्र पाटील यांच्यासारख्या तज्ञ न्यूरोसर्जनचा सल्ला घेणे देखील आवश्यक असू शकते.

How to Cure Sinusitis Permanently

Dr. Ravindra Patil on November 6, 2023

How to Cure Sinusitis Permanently

How to Cure Sinusitis Permanently

By Dr.Ravindra Patil

Is it possible to cure sinus permanently?

We will try to answer this question first. Many people have allergies which lead to cold quite often. Cold is a viral infection. It may extend to inside the sinuses. Repeated attacks of cold may make sinusitis chronic, meaning a long-standing disease. In such situations it is necessary to get treatment for allergy by immunotherapy. There are injections which reduce the allergic reaction of the body to allergens, reduces episodes of cold and sinusitis.

Most sinus infections clear up without antibiotics.

Surgeries are thought to be cure for everything. However, they are the last resort.

Most cases of sinusitis can be cured but if they recur, it may require surgery. Fungal sinusitis is sometimes difficult to cure.

What Is Sinusitis?

Sinusitis or sinus infection is a disease in which the paranasal sinuses swell. The production of slimy mucus helps moisten the nasal pathways. However, when there is too much production, the sinuses can become irritated. Various Causes Can Lead to Sinusitis like Bacteria, allergies, fungi, and viruses.

There are many different types of sinusitis, each with its own symptoms. Some people have chronic sinusitis, acute sinusitis, recurrent sinusitis, or subacute sinusitis. Though the condition causes unpleasant sensations and pain, it usually goes away without medical help. However, if the symptoms become more severe, you may need to see a doctor.

Table of Contents

What Causes Sinus Problems?

Sinusitis can be caused by a virus, bacteria, or fungus that enlarges and clogs the sinuses There are many possible causes for the common cold, including cold viruses. Nasal allergies and allergies to mould are common.

Who Is at Risk for Sinusitis?

A sinus infection can affect anyone. People with allergies to pollen, mucus, or other substances in the air, asthma, or an abnormal nose structure are more likely to get sinusitis. In addition, smoking can increase your chances of getting a sinus infection.

Diagnosis of sinusitis

Your doctor may diagnose chronic sinusitis by:

  • Asking about your symptoms
  • Feeling for tenderness in your nose and face
  • Looking inside your nose through a fibreoptic endoscope
  • Using imaging tests like CT or MRI

Untreated sinus infections can lead to life-threatening infections if bacteria or fungi spread to your brain, eyes, or nearby bone.

Symptoms Of Acute Sinusitis

  • Facial pain or pressure
  • Runny nose
  • Stuffy nose
  • Loss of sense of smell
  • Cough or congestion
  • Fever
  • Bad breath
  • Fatigue
  • Toothache

If you have two or more symptoms, or a thick, green, or yellow nasal discharge, then you may have acute sinusitis.

Symptoms Of Chronic Sinusitis

You may have these symptoms if your sinusitis lasts for 12 weeks or longer:

  • A feeling of congestion or fullness in your face
  • Stuffy nose
  • Pus in the nasal cavity
  • Fever
  • Runny nose, discoloration of nasal discharge.

You may also suffer from headaches, bad breath, and toothaches. You may feel tired a lot because of your illness. There are many possible causes of these symptoms.

Can sinusitis be passed from person to person?

Bacterial sinusitis is not contagious, but viruses that can cause this condition are. Follow good hand washing practices to avoid transmitting infection by contaminated hands to other people. If you must sneeze or cough, face away from others or cover your face with your handkerchief.

Treatment For Sinusitis

There are many different ways to treat sinusitis. Some of the conditions can be cured with simple medications, while others may require surgery. There are various home remedies that you can use to get rid of your sinus infection. There are several treatments available for sinusitis, including medications. Take a look at some of the treatments listed here.

1. Oral corticosteroids

Oral corticosteroids are used to relieve severe symptoms when they occur. Patients who have nasal polyps can also take them. If they are used for a longer period of time, they may have side effects. Corticosteroids are only prescribed when other treatments such as nasal corticosteroids fail.

2. Nasal corticosteroids

Nasal corticosteroids are sprays that help to reduce inflammation. Doctors can prescribe various corticosteroids, such as budesonide, fluticasone, etc. If the medical expert thinks that the nasal rinse is not helping, they may suggest other methods of treatment. The doctor may prescribe a solution that has saline and medication.

3. Nasal sprays

These sprays are available in every pharmacy, and are used to relieve congestion from the nose. They can help reduce drainage and help flush away irritants.

4. Antibiotics

If the cause of your infection is a bacterium, then antibiotics may help. Sometimes, doctors prescribe other medicines along with this one. This is why so many diagnostic tests are performed so that a correct evaluation is assessed.

5. Immunotherapy

Immunotherapy is a possible treatment for sinusitis if the cause is due to allergies. With allergy shots, you might see a reduction in your symptoms as your body no longer reacts as strongly to allergens.

Home Remedies to Cure Sinusitis

1. Rest

You need to rest so your body can fight the infection. When you go to bed, use a pillow to raise your head. Breathing is important for healthy lungs.

2. Steam

Steam inhalation is a great way to cleanse your sinuses. You can add some essential oils to the steam bowl to make your home cleaning experience more pleasurable. Another option is to take a hot shower. You can use a warm towel to help cool your face.

3. Nasal Irrigation

Nasal irrigation with a saline solution is a good way to clean out the nasal passages. For respiratory problems such as congestion, you can use the neti pot, saline canister, or humidifier. Make sure to clean the water and check if the equipment is sterile.

4. Spicy foods

Adding spicy foods to your diet can help increase your appetite and satisfaction. Eating spicy foods can help clear your nasal passages However, if you have a medical condition that forbids eating spicy food items, you should be careful.

5. Warm compress

Warm compresses can be used to help reduce swelling in the area. It will provide relief from the discomfort and pain.

6. Fluids

You need to drink a lot of fluids. Drink more juice and water to stay hydrated. It will help to weaken the mucus layer. However, you should avoid drinking alcoholic beverages.

How Can I Cure My Sinuses Fast?

  • Drink plenty of water
  • Eat foods with antibacterial properties
  • Add moisture
  • Clean the sinuses with oils
  • Use a neti pot
  • Relieve facial pain with warm compresses
  • Use over-the-counter (OTC) medications

How to Treat Sinusitis at Home?

  • Use warm heat.
  • Try a nasal saline solution. While they don’t contain medicine (saline is salt water), they can help keep your nasal passages moist.
  • Flush out your sinuses.
  • Drink lots of fluids.
  • Rest.

When to see a doctor

Most people with acute sinusitis don’t need to see a doctor, but contact your doctor if you have any of the following:

  • Symptoms that last more than a week.
  • Symptoms that get worse after seeming to get better.
  • A fever that lasts.
  • A history of repeated or chronic sinusitis.

See a health care provider immediately if you have symptoms that might mean a serious infection:

  • Pain, swelling or redness around the eyes.
  • High fever.
  • Confusion
  • Double vision or other vision changes.
  • Stiff neck.